Several More Lives to Live: nazioarteko kongresua Arantzazun, 2027ko ekainaren 3tik 5era
1847ko irailean, Henry David Thoreauk Walden urmaelaren ondoko txabola utzi zuen, bertan bi urte, bi hilabete eta bi egun eman ondoren. Zergatik? Walden liburuaren amaieran, basora joateko bezain arrazoi onak zituela handik alde egiteko azaldu zuen. Agian, beste hainbat bizitza zituen bizitzeko, eta ezin zion denbora gehiago eskaini bizitza hari.
Eta hura izan balitz bere keinurik interesgarriena, emankorrena?
2027an, Thoreauk Walden utzi zueneko 180. urteurrena beteko da. Urteurren hori ospatzeko, AKTIBA ikerketa-taldeak Several More Lives to Live: Thoreau on Leaving, Returning, and Renewal nazioarteko kongresua antolatzen lagunduko du, Henrik Otterberg (The Thoreau Alliance) eta François Specq (École Normale Supérieure de Lyon) ikertzaileekin elkarlanean. Topaketa ekainaren 3tik 5era egingo da, Arantzazuko Gandiaga Topagunean, Oñatin.
Thoreauren esperimentua ikuspegi berri batetik aztertu nahi dugu. Waldenen bizitzeak zer irakatsi zion? Zer gertatu zen handik irten zenean? Nola bihurtzen da bakardadean ikasitakoa besteekin bizitzeko, sortzeko eta jarduteko modu berri bat? Zer harreman dago erretiroaren, berrikuntzaren eta erantzukizun publikoaren artean?
Arantzazu leku bereziki egokia da horrelako galderak egiteko. Mendeetan zehar, erretiroa, pentsamendua, artea eta gizartearekiko konpromisoa elkartu dira bertan. Tradizio hori abiapuntu hartuta, kongresuak filosofia, humanitate ekologikoak, antropologia, erlijio-ikasketak, teoria politikoa, arkitektura eta kulturaren historia elkarrizketan jarri nahi ditu.
Thoreauren arrastoak Euskal Herrian
Badugu beste interes berezi bat ere: Thoreauk euskal kulturan utzitako arrastoak ikertzea. Hiru izen aipatu nahi ditugu, bakoitza bere erara unibertsala.
Justo Gárate mediku eta pentsalari bergararrak Walden o mi vida entre bosques y lagunas gaztelaniara itzuli zuen 1949an, Argentinako erbestean. Thoreauren lanaren zabalkundean ekarpen garrantzitsua egin zuen, eta haren harrera ikertu zuen gaztelaniazko kulturan. Itzulpenaren bidez, Waldeneko esperimentuak beste hizkuntza eta irakurle batzuengana iristeko aukera izan zuen.
Ramiro Pinilla idazleak Walden izena jarri zion Getxon eraiki zuen etxeari. Thoreauren irakurketak bizimodu xumearen, naturarekiko harremanaren eta kontsumismoarekiko distantziaren aldeko bere hautua indartu zuen. Pinillak bere literatur mundua eraiki zuen etxe hartatik, tokiko paisaiari eta historiari lotuta, baina irakurle guztiei irekitako begiradarekin.
Koldobika Jauregik, Elena Cajaravillerekin batera, Thoreauren pentsamenduan inspiratutako espazio bat eraiki zuen Alkizan, 1992an. Gaur egun Ur Mara museoko Thoreau espazioa da, artea, natura, poesia eta pentsamendu askea elkartzen dituen lekua. Jauregiren ibilbidean, naturarekin bizitzeko eta sortzeko beste modu batzuk esploratu ziren, eta esperimentazio artistikoa komunitatearekin lotu zen.
Hiru ibilbide desberdin dira: itzulpena eta pentsamendua, literatura eta bizimodua, artea eta komunitatea. Hirurek erakusten dute Walden liburuaren eragina norberaren bizitza antolatzeko eta munduarekin harreman berriak eraikitzeko ahaleginetan aurki daitekeela.
Ikerketarako gonbidapena
EHUko eta beste unibertsitate batzuetako ikertzaileak kongresuan parte hartzera eta komunikazio-proposamenak aurkeztera gonbidatu nahi ditugu. Bereziki interesatzen zaizkigu Thoreauren pentsamendua gaur egungo erronka ekologiko, demokratiko eta kulturalekin lotzen duten ekarpenak, baita haren nazioarteko harrerari eta euskal kulturarekiko harremanei buruzko ikerketak ere.
Egitarau akademikoaz gain, Arantzazuko paisaia eta ondare kulturala ezagutzeko jarduerak izango dira: basoko ibilaldiak, bisita gidatuak eta tokiko ekimenekin topaketak. Jarduerak ingelesez egingo dira.